Hoe mooi is het als muziek je steeds weet te verrassen, al heb je er meerdere keren naar geluisterd? Hoe mooi is het er steeds iets nieuws in te horen, er in te ontdekken waarmee de componist emotie wilde vangen én wilde overbrengen zodanig in de muziek ingebed dat je met je al je aandacht bij de muziek moet zijn om ook echt alle finesse en nuance te ontdekken?
Maison Melody en Mt. Mundane waren de twee voorgaande albums van Stephen Emmer: beide indrukwekkend en erg mooi en, in al hun klankenrijkdom een heel bijzondere muzikale reis, juist ook in de wetenschap dat Emmer met ernstige gehoorproblemen kampte die zowel het maakproces als zijn dagelijks leven beïnvloeden. Emmer was open daarover in het driedelig interview dat Written In Music vorig jaar met hem had: hier vind je een link naar het eerste deel ervan.
In dat interview vertelde Emmer al over ontwikkelingen aan de horizon, ook over een nieuw album waarvan het in het gesprek al duidelijk was dat hij er zeer enthousiast van werd. Enkele weken geleden mocht ik voor het eerst kennismaken met dat nieuwe album, Asymmetrical Dot en het is mooi hoe je met terugwerkende kracht een moment uit een gesprek kunt terughalen én ook achteraf kunt aanhaken op de beleving van je gesprekspartner. Asymmetrical Dot is andermaal een erg mooie langspeler van Emmer én dat niet alleen, het album verrast met de gebruikte instrumenten én met de nadrukkelijke verklanking door stemmen. Een nadrukkelijke keuze van Emmer om juist ook die nu toe te voegen aan het klankenpalet.
Wanneer je je bedenkt dat Emmer opgroeide als kind van twee bij elkaar gekomen culturen, Indonesisch en Nederlands, dan heb je al een kleine gids voor de beluistering van het album: je hoort het erin terug én het is verwerkt in de titel. De asymmetrie kun je zien in de continue beweging tussen twee culturen, tussen de belevingen daarvan én zo ook de verinnerlijking daarvan.
De punt is uit te leggen als het muzikale symbool voor het verlengen van een noot, langer dan de geschreven duur én dat laat zich weer weerspiegelen naar het leven: zoals de start van een leven, in elk geval is dat denkbaar voor de ouders in spe, misschien zelfs al eerder plaatsvindt dan het moment van de conceptie zelf, zo kun je bedenken dat het leven meer is dan sec de levensduur zelf. Herinneringen, emoties, de gedachten aan iemand blijven doorgaans veel langer bestaan dan sec het leven dat je fysiek met iemand deelde of deelt.
Met twee composities op het album die de twee uitersten van het fysieke leven vertolken, Benja’s Birth en Amboina (for Roekie Aronds) staat Emmer stil bij die juist heel beweeglijke punt. In 2025 verwelkomde hij zijn kleinzoon en in datzelfde jaar verloor hij zijn geliefde moeder. Wat voor beide composities geldt, is dat Emmer er zowel liefde in weet te leggen als ontzag voor de processen van het leven.
Het wonder van de geboorte heeft hij liefdevol in een compositie leven, lucht en licht gegeven én de manier waarop de compositie vloeit, is al zowat om stil van te worden. Nog volkomen onwetend van het pad dat er voor Benja in de toekomst ligt geschreven, heeft Emmer met subtiliteit een heel mooie compositie geschreven. Hoe de instrumenten samenvloeien, hoe de stemmen zich etherisch mengen in wat je als een vlucht vogels zou kunnen zien, die Benja een heel goede reis toewensen, niet minder dan prachtig.
Als je verdriet om het verlies van je moeder zo mooi in muziek kunt vertalen als Emmer dat weet te doen, waarbij de warmte voor haar klinkt in alle vezels van de compositie en je het beeld van een danseres stijlvol vol overgave dansend je voor de geest kunt halen, dan komt die eerder genoemde punt nog eens in gedachten en voel je aan alles, ook in de versmelting van de klanken, dat Emmer hier een mooi eerbetoon aan zijn moeder brengt.
Emmer wist met zijn muziek al te raken. Geen twijfel daaraan. Dat kon je horen op de vorige twee albums al. Ook al persoonlijk. Met Asymmetric Dot gaat Stephen een stap verder in de ontwikkeling van zijn muziek, explicieter en tegelijkertijd nog steeds ingetogen klinkend brengt hij muzikale werelden bij elkaar in wat je gewoon een spannend geheel mag noemen.
En dat gebeurt al bij openingscompositie Transcending The Archetype waar je net zo goed jazzinvloeden kunt horen, etherische zang en tegelijkertijd subtiel gebrachte elektronica als een opbouw zoals we op de twee voorlaatste albums al meer hoorden. Ja, dit is genre overstijgend.
Op het moment dat je Accepting The Albatros beluistert en je erbij bedenkt dat dat kan handelen om het accepteren van de gehoorproblemen door Emmer, dan kun je je voorstellen dat de piepjes en andere muzikale interrupties bij de muziek van die compositie misschien wel staan voor de verstoringen die Emmer in zijn gehoor ondervindt, later misschien wel vormgegeven door de terugkerende paukenslagen en de nerveus klinkende strijkers. Dat is een aanname, het moet gezegd, maar luister naar het voortdurend doorklinken van de paukenslag, dan blijft die net zo aanwezig als de problematiek van Emmer.
Of het zo is, dat hopen we in een nieuw gesprek met hem nog eens aan te kaarten. Het is hoe dan ook mooi: de stemmen van tenminste twee van de deelnemende zangeressen, Beth Hirsch. Alejandra Quintanilla en Arpi Alto komen hier zeer mooi bij elkaar. Mogelijk zelfs alle drie en fraai harmoniërend en juist ook soms contrasterend met elkaar. En in meer composities zijn de dames te beluisteren: een geweldige stemmenrijkdom die het album extra diepte geeft.
Meer dan buitengewoon genietbaar! En dat terwijl de thematiek in het nummer ook mooi omarmd wordt. Bedenk je hoe Emmer de composities tot stand heeft laten komen: hij heeft zijn muziek zeer fraai gestalte gegeven, eclectischer dan voorheen, met invloeden uit uiteenlopende stijlen en culturen en het is over de hele lengte van het album genieten.
Emmer spreekt over zijn meest persoonlijke album tot nu toe; het is ook zijn meest diverse album en goh, wat heeft hij er een prachtige langspeler van gemaakt. Een beschrijving van de uiteenlopende stukken dan maar? Hoewel de verleiding groot is om meer nog te beschrijven, is het vooral ook een album om in rond te dwalen en voor jezelf te ontdekken. Dat gebeurt hier ook nog steeds, vol nieuwsgierigheid voor wat er wacht en nog steeds aan het genieten van de nieuwe aspecten die je steeds weer opvallen.
Duik het album in met hoofdtelefoon, dompel je onder in wat Emmer met een internationaal gezelschap aan gasten hier heeft neergezet en laat je gewoonweg verwonderen door wat Emmer hier aan magisch mooie muziek bij elkaar bracht.
Een internationale cast horen we op het album, afkomstig van Armenië, Peru, Indonesië, Venezuela, het Verenigd Koninkrijk, de Verenigde Staten en Nederland. Diversiteit van de muzikanten die om dialoog vraagt en juist die dialoog maakt dat dit album precies dit karakter krijgt.
En als je je bedenkt dat Emmer in de productie mocht samenwerken met Fernando Aponte (associate producer van Ryuichi Sakamoto en Grammy-winnaar), concertmeester en violist Everton Nelson, en de eveneens met een Grammy bekroonde mastering engineer Patricia Sullivan, dan begrijp je ook precies hoe bijzonder goed de productie van het album is.
Stephen Emmer heeft een muzikale wereld gecreëerd waar iedere maker heel erg trots op zou mogen zijn. En even terug naar je achterhoofd: gemaakt naar zijn mogelijkheden. Kom er überhaupt maar eens om.
Emmer heeft niet alleen zijn eigen weg gevonden, hij heeft die meteen hoorbaar en zeer genietbaar én verrassend voor elke luisteraar gemaakt: je blijft je verwonderen. Luister, ja, het liefst met hoofdtelefoon, naar deze verzameling aan composities. Asymmetric Dot heet deze en dit album is in al zijn variëteit en nieuwe klanken en met de toevoeging van stemmen het mooiste dat Emmer ooit maakte.
Klik hier om het nieuwe album van Stephen Emmer te beluisteren.